System edukacji w Polsce

educationDo roku 1999 w Polsce istniał dwustopniowy, obowiązkowy system edukacji. Do szkoły podstawowej zapisywano siedmiolatków. Po ukończeniu ośmioletniej szkoły podstawowej można było skierować swoje dalsze losy do: szkół średnich ogólnokształcących lub zawodowych, a także techników. Obecnie obowiązkiem szkolnym objęte są dzieci od 6 do 18 roku życia. Rok szkolny rozpoczyna się 1 września, a kończy się zazwyczaj w okolicach rozpoczęcia kalendarzowego lata.

Pierwszym, nieobowiązkowym etapem są przedszkola – instytucje opiekuńczo wychowawcze, do którego uczęszczają dzieci od 3 roku życia do roku 6. Ogólnym celem tej jednostki jest przygotowanie dzieci do życia w społeczeństwie, rozwinięcie czynności samoobsługowych oraz higienicznych. Ten etap obejmuje również kształtowanie czynności motorycznych, przygotowanie do czytania i pisania oraz rozwinięcie myślenia abstrakcyjnego wśród najmłodszych.  Pośród przedszkolaków można podzielić dzieci na te młodsze i starsze. Istnieje również  popularnie nazywana „zerówka” czyli grupa, która przygotowywane się do rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej.

Kolejnym już obowiązkowym etapem jest szkoła podstawowa. Dziecko spędza tu 6 lat szkolnych. Edukacja jest podzielona na dwa trzyletnie etapy. Pierwszy to nauka wczesnoszkolna, czyli bez podziału na typowe lekcje, odbywają się za to zajęcia zintegrowane prowadzone przez jednego nauczyciela, pełniącego funkcje wychowawcy. Po 3 pierwszych latach następuje test na zakończenie tego etapu. Kolejne 3 lata prowadzone są przez nauczycieli kierunkowych, a zajęcia podzielona są na przedmioty. We wszystkich szkołach podstawowych jest wprowadzony ujednolicony program podstawowy. W szkole podstawowej od najmłodszych lat wprowadzana jest obowiązkowa nauka dodatkowego języka nowożytnego. Zakańczając każdy rok szkolny uczeń otrzymuje świadectwo. Na koniec klasy 6 wszyscy uczniowie przystępują do ogólnopolskiego zewnętrznego sprawdzianu organizowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Następnie naukę kontynuuje się w gimnazjum.

Okres kształcenia w gimnazjum trwa 3 lata i przeznaczone jest dla młodzieży w wieku 13-16 lat. Uczniowie klas 3 zdają egzamin, który składa się z 3 testów z części humanistycznej, przyrodniczo-matematycznej oraz językowej. Wyniki egzaminy najczęściej warunkują dalsze losy absolwentów. Najwyższe wyniki pozwalają bowiem dostać się do elitarnych szkół ponadgimnazjalnych.  Typowy blok przedmiotów dla szkoły podstawowej i gimnazjalnej to : język polski, język nowożytny, matematyka, biologia, chemia, historia, fizyka, muzyka, plastyka, wiedza o społeczeństwie, geografia, wychowanie fizyczne, informatyka.

Po zakończeniu gimnazjum uczeń może wybrać czy będzie kontynuował naukę w liceum ogólnokształcącym, technikum czy zasadniczą szkołę zawodową. Szkoła średnia trwa 3 lata i zakończona jest egzaminem maturalnym, również technikum zwieńcza matura natomiast okres kształcenia to 4 lata. Zasadniczą szkołę zawodową realizuje się na poziomie czeladniczym, na zakończenie otrzymuję się świadectwo bądź dyplom potwierdzający kwalifikacje. Po ZSZ można naukę kontynuować w liceum.

Oceny jakie można uzyskiwać na tych poszczególnych etapach dzielą się na te z zachowania oraz oceny roczne/semestralne. Z zachowania można zdobyć oceny: wzorowe, bardzo dobre, dobre, poprawne, niepoprawne oraz naganne. W przypadku ocen semestralnych to 1-6, gdzie jedynka odpowiada za ocenę niedostateczną, a 6 to ocena celująca.

Wysokie wyniki osiągnięte na egzaminie maturalnym gwarantują wstęp do najlepszych polskich uczelni wyższych, które wg ustawy o systemie edukacji nie są zaliczane do systemu oświaty. Uczelnie wyższe dzielą się na uniwersytety, uniwersytety techniczne, politechnika, akademia i kolegium.

Rozpoczynając kształcenie na poziomie nieobowiązkowym  warto zastanowić się gdzie się widzimy siebie w przyszłości. Istnieje możliwość wybrania liceów profilowanych i dodatkowych interesujących zajęć aby jak najlepiej wkroczyć w przyszłość.